AI-rekruter: HRStream agenti nomzodlarni qanday qidiradi va tanlaydi

Rekruter vakansiya ochadi, kun esa bir xil ishlarga ketadi: rezyume topish, baholash, yozish, javob kutish, dastlabki suhbat oʻtkazish, yana yozish. Bularning hammasini nomzod boshqa taklifni qabul qilib ulgurmasidan bajarish kerak. HRStream'dagi AI-agent-rekruter shu zanjirni oʻz zimmasiga oladi: siz vazifani bir jumlada qoʻyasiz, u esa nomzodlarni qidiradi, rezyumelarni baholaydi, shortlist tuzadi va siz ruxsat bersangiz, odamlarga yozadi hamda ular bilan AI-suhbat oʻtkazadi. Rad etish va ofer haqidagi qarorlar odamda qoladi, agentni esa istalgan qadamda toʻxtatish mumkin. Quyida agent qadamma-qadam qanday ishlashini, qayerda mustaqil harakat qilishini va qayerda sizning «ha» javobingizni kutishini koʻrib chiqamiz.

Agent-rekruter nima va u oddiy avtomatlashtirishdan nimasi bilan farq qiladi

Agent-rekruter — bu bitta buyruqqa javob berib qolmasdan, dastlabki tanlovning butun siklini oʻzi bosib oʻtadigan yordamchi. AI-skrining kabi oddiy ATS funksiyalari tizimga allaqachon tushgan narsani baholaydi. Agent esa bir qadam oldinga boradi: tizimda hali yoʻq odamlarni qidiradi, ularga yozadi, dastlabki suhbat oʻtkazadi va oʻtganlarni rekruterga topshiradi.

Shu bilan rekruterning ishi yoʻqolmaydi. Rutinani agent oladi: qidiruv, yuzlab rezyumeni oʻqish, birinchi xabarlar, stsenariy boʻyicha yozishma. Inson esa rekruterni rekruter qiladigan ishga eʼtibor qaratadi: qarorlar, kuchli nomzodlar bilan suhbat, vakansiya buyurtmachisi bilan ishlash.

Agent qanday ishlaydi: topshiriqdan shortlistgacha 10 qadam

1-qadam. «Agentga topshirish»: anketa oʻrniga bir jumla

Vazifani matn yoki ovoz bilan tasvirlaysiz. Agent uchtadan koʻp boʻlmagan aniqlashtiruvchi savol beradi: masalan, shahar, maosh oraligʻi va ish formati (ofis yoki masofaviy). Shundan keyin u vakansiyani, nomzod portretini, suhbat stsenariysini va birinchi xabarni tayyorlaydi. Vakansiyasiz ham ishga tushirish mumkin: u holda agent hech narsa eʼlon qilmasdan nomzodlar tanlovini yigʻadi. Vakansiya maydonchalarda faqat sizning tasdigʻingizdan keyin eʼlon qilinadi.

2-qadam. Bir nechta manba boʻyicha qidiruv

Agent HeadHunter'da (hh.kz, hh.ru, hh.uz), HRStream'dagi oʻz bazangizda va Avito'da qidiradi. Manba tashkilotingizda ulangan boʻlsagina qidiruvda qatnashadi (HeadHunter'ni ulash bu yerda, Avito esa bu yerda yozilgan). Soʻrovni u jumlangizdan oʻzi tuzadi: rolni, oʻxshash nomlarni va koʻnikmalarni ajratib oladi. Qatʼiy filtrlar, masalan, taʼlim yoki ish jadvali boʻyicha, sizning tasdigʻingizdan keyin qoʻllanadi, shunda agent mos odamlarni xato bilan chiqarib tashlamaydi. Qidiruv qanday tuzilgani haqida sorsing haqidagi maqolada oʻqing.

3-qadam. Rezyumelarni baholash va shortlist

Agent har bir rezyumeni nomzod portretiga qarab baholaydi va nega bunday baho qoʻyganini yozadi. Eng yaxshilari shortlistga tushadi. Kuchli nomzodlar kam boʻlsa, agent qidiruvni kengaytiradi, variantlar tugagach esa halol toʻxtaydi. U odamlarni «soni uchun» yigʻmaydi.

4-qadam. Kalibrovka: «Didni solishtiramiz»

«Tasdiq bilan» rejimida birinchi xarajatdan oldin agent bir nechta eng yaxshi kartochkani koʻrsatadi, siz esa «Mos» yoki «Boshqa narsa» deb javob berasiz. Shu tariqa agent sizga kim kerakligini toʻgʻri tushunganini tekshiradi. «Boshqa narsa» juda koʻp boʻlsa, u portretni tuzatishni soʻraydi va siz aniq «Baribir davom ettirish» demaguningizcha, oldinga yurmaydi.

5-qadam. Aloqa maʼlumotlarini ochish

HeadHunter va Avito'da kontaktlar yashirin, ularni ochish kerak. Agent buni shortlistga tushganlar uchun qiladi. HeadHunter'da ochish shu maydondagi akkauntingiz kvotasini sarflaydi, Avito'da esa Avito paketini. Nechta odamni ochishni siz belgilaydigan «shortlist maqsadi» aniqlaydi. Dublikatlarni agent chiqarib tashlaydi: odam voronkangizda allaqachon bor boʻlsa yoki bir necha manbada topilgan boʻlsa, uni ikkinchi marta ishga olmaydi. Shubhali mosliklar qaror uchun sizga yuboriladi.

6-qadam. Nomzodga birinchi xabar

Agent WhatsApp'da yozadi, odamda WhatsApp boʻlmasa, Telegram'da. Birinchi xabarda har doim kim yozayotgani (ish beruvchi), kontakt qayerdan olingani va «stop» deb javob berib qanday voz kechish mumkinligi koʻrsatiladi. Agent oʻzining kompaniyaning AI-yordamchisi ekanini ochiq aytadi. Busiz xabar ketmaydi. Odam «stop» deb yozgan boʻlsa, u yozish mumkin boʻlmaganlar roʻyxatiga tushadi va agent unga boshqa murojaat qilmaydi.

7-qadam. Yozishma orqali AI-suhbat

Qiziqish bildirgan nomzodlar chatda stsenariy boʻyicha suhbatdan oʻtadi. Agent stsenariydagi savollarni beradi va javoblarni baholaydi. Yakuni — tavsiya: taklif qilish, koʻrib chiqish yoki tavsiya qilmaslik. Botning matnlari rus, qozoq va ingliz tillarida mavjud. Agent xabarlarida oʻzbek tili hozircha yoʻq.

8-qadam. Rekruterga topshirish

Suhbatdan oʻtganlarni agent vakansiya doskasining bosqichiga topshiradi: siz biriktirgan bosqichga, agar u boʻlmasa, «HR bilan suhbat» bosqichiga. Bu bitta nomzod boʻyicha sodir boʻladi va sizga bildirishnoma keladi. Rekruter istalgan nomzodni oʻzi «Doskaga olishi», oʻzi yozilish havolasi orqali suhbatga taklif qilishi yoki kontakt boʻlmasa, telefon raqamini qoʻlda kiritishi mumkin. Inson aralashishi bilan agent bu nomzod bilan ishlashni toʻxtatadi.

9-qadam. «Keyingi shortlistni yigʻish»

Birinchi partiyadan hech kim mos kelmasa, «Keyingi shortlistni yigʻish» tugmasini bosing. Agent xuddi shu parametrlar boʻyicha yangi odamlarni topadi va avval baholaganlarini oʻtkazib yuboradi.

10-qadam. Yakun

Agent panelida nechta rezyume baholangani, nechta kontakt ochilgani, nechta xabar yuborilgani, nechta javob olingani va poolda nechta nomzod borligi koʻrinadi. «Tejalgan soatlar» qatori — bu har amal uchun qabul qilingan daqiqalar boʻyicha baho, oʻlchov emas. Undan moʻljal sifatida foydalaning.

Qarorlarni kim qabul qiladi: avtonomlikning uch rejimi

Har qanday AI-agentga asosiy savol — «u mensiz nima qiladi». HRStream'da buni rekruter ishga tushirishda hal qiladi.

Sukut boʻyicha «Faqat shortlist» rejimi tanlangan: agent hech kimga yozmaydi va hech narsa sarflamaydi. «Avtopilot»ni darhol yoqib boʻlmaydi. Administrator uni faqat «Tasdiq bilan» rejimidagi birinchi tugallangan kampaniyadan keyin ruxsat etadi. Avtopilotda ehtiyot choralari bor: birinchi sovuq kontaktlarning sutkalik chegarasi va juda koʻp odam obunadan chiqsa, avtomatik pauza. Avtopilotni istalgan vaqtda oʻchirish mumkin, shunda bunday kampaniyalarning hammasi pauzaga qoʻyiladi.

Agentni har doim toʻxtatish mumkin: pauza, davom ettirish va bekor qilish har bir kampaniyada mavjud. Biror amal tasdiqni juda uzoq kutsa, kampaniya pauzaga qoʻyiladi, sizga esa bildirishnoma keladi.

«Sizning qaroringiz kerak» navbati

Agent odamlarga taʼsir qiladigan qarorlarni sizning oʻrningizga qabul qilmaydi. Navbatga portret qoidasi boʻyicha rad etish, suhbatning stop-savollaridan oʻta olmaslik, nomzodning tirik odam bilan gaplashish haqidagi iltimosi va vakansiyani eʼlon qilish tushadi. Agentda nomzodga avtomatik rad javobi yoʻq. Suhbatdan oʻtilmagan taqdirda ham agent oʻzi rad etmaydi, rekruterga soʻrov yaratadi. Tasdiqlangan amalni bajarishdan oldin u shu vaqt ichida odam ariza qoldirmaganini va «stop» deb yozmaganini qayta tekshiradi.

Vakansiyasiz rejim: nomzodlar tanlovi

Baʼzan vakansiya hali yoʻq, bozorni esa tushunish kerak. U holda agent tanlov rejimida ishlaydi: odamlarni qidiradi va baholaydi, lekin ularga yozmaydi va suhbat oʻtkazmaydi, kontaktlarni esa oʻzingiz ochasiz. Vakansiya paydo boʻlgach, «Vakansiyaga aylantirish» tugmasi portretni va nomzodlarni unga koʻchiradi. Koʻchirishda pul yechilmaydi.

Etika va nomzodlar bilan muloqot qoidalari

Odamlar bilan avtomatik muloqot — xavfli hudud. Agentda sukut boʻyicha quyidagilar nazarda tutilgan:

• Shaffoflik. Nomzod har doim kompaniyaning AI-yordamchisi yozayotganini biladi. HireVue'ning 2025-yildagi soʻrovnomasi (3 100 dan ortiq ish izlovchi) maʼlumotlariga koʻra, 79 foizi yollashda AI qachon qatnashayotganini bilishni xohlaydi; kompaniyaning oʻz manfaati bor, u AI-suhbat sotadi. Yevropada bunday oshkor qilishni Yevropa Ittifoqining AI toʻgʻrisidagi qonunining 50-moddasi talab qiladi.
• «Stop» deyish huquqi. Stop-soʻz har bir birinchi xabarda bor. Taqiq ham tashkilotingiz darajasida, ham HRStream'ning barcha tashkilotlari uchun global amal qiladi. Global taqiqni faqat nomzodning oʻzi oʻz buyrugʻi bilan olib tashlaydi.
• Kechasi sukunat. Sovuq xabarlar tashkilotning mahalliy vaqti boʻyicha tungi soatlarda yuborilmaydi, chiquvchi oqim esa tezligi boʻyicha cheklangan.
• Qarorni inson qabul qiladi. Rad etish, ofer va munozarali holatlar rekruterda qoladi.
• Himoyalangan belgilarsiz baholash. Rezyumeni baholashda jins, yosh, millat va boshqa belgilar ishlatilmaydi. Qozogʻiston Respublikasi Mehnat kodeksi 6-moddasida mehnat sohasidagi kamsitishni taqiqlaydi.

Muhim eslatma: texnik topshiriq hujjati boʻyicha odam qidirishga qaror qilsangiz, mezonlar ifodasi uchun javobgarlik oʻzingizda qoladi. Agent yuristning oʻrnini bosmaydi. Topilgan odamlarning kontaktlarini qanday saqlash va ishlatishni yurist hamda kompaniyangizning maʼlumotlarni qayta ishlash siyosati bilan kelishib oling.

Agent nima qilmaydi

Halol cheklovlar inson qayerda kerakligini tushunishga yordam beradi.

• Agent faqat WhatsApp va Telegram'da yozadi. Boshqa messenjerlar va pochta uning sovuq xabarlari uchun ishlatilmaydi.
• «Qistash» tarzidagi takroriy murojaatlar yoʻq: xabar texnik sabablarga koʻra yetib bormagan boʻlsa, rekruter «Yuborishni takrorlash» tugmasini bosishi mumkin, lekin agent oʻzi avtomatik eslatmaydi.
• U nomzodlarga rad javobini bermaydi va oferlarni yubormaydi.
• Vakansiyasiz tanlov boʻyicha u yozmaydi va suhbat oʻtkazmaydi.
• Agent matnlari rus, qozoq va ingliz tillarida mavjud, oʻzbek tilida esa yoʻq.

Agent kimga ochiq va qancha turadi

«Agent-rekruter» boʻlimi tashkilotning egasi, administratori va rekruteriga ochiq. Buyurtmachilar, kuzatuvchilar va xodimlar uchun u yopiq. Tashkilotlarda u sukut boʻyicha yoqilgan, egasi yoki administrator uni oʻchirishi mumkin: shunda kampaniyalar pauzaga qoʻyiladi.

«Agent uchun» alohida obuna yoʻq. Lekin ayrim amallar pullik qoladi: kontaktlarni ochish HeadHunter kvotasini yoki Avito paketini sarflaydi, birinchi xabarlar va AI-suhbatlar tashkilotingiz tarifi boʻyicha hisobga olinadi, vakansiyani maydonchalarda eʼlon qilish esa shu maydonchalarning paketlariga bogʻliq. Tashkilotingiz boʻyicha tafsilotlarni HRStream jamoasidan aniqlashtiring.

Nimadan boshlash kerak: birinchi ishga tushirishning qisqa rejasi

1. Manbalarni ulang. Agentning qidirishi uchun kamida HeadHunter yoki Avito.
2. «Faqat shortlist»dan boshlang. Agentga bitta tanish vakansiyani topshiring va uning shortlistini oʻzingizniki bilan solishtiring.
3. Kalibrovkadan oʻting. Kartochka mos kelmasa, halol «Boshqa narsa» deb javob bering.
4. «Tasdiq bilan» rejimiga oʻting. Agent nimani ochmoqchi va nima yozmoqchi ekanini koʻring hamda paketlar bilan tasdiqlang.
5. Natijaga ishonganingizda avtopilotni yoqing. U «Tasdiq bilan» rejimidagi birinchi tugallangan kampaniyadan keyin ochiladi.

Kadrlar agentligida ishlasangiz, agentdan mijozlarning ekspert buyurtmalari uchun foydalanish qulay: kadrlar agentliklari uchun ATS haqida oʻqing. WhatsApp orqali ommaviy yollashni qanday avtomatlashtirish esa AI-intervyuer haqidagi maqolada tasvirlangan.

Koʻp beriladigan savollar